Leiden

Referendum over project LEAD: En dan?

Referendum over project LEAD: En dan?

14 maart 2019

LEIDEN - Voor de één is het een megalomaan project, voor de ander zijn de hoge torens nodig om iets te doen aan de woningnood in Leiden: het LEAD-project aan de Willem de Zwijgerlaan in Leiden. Donderdagavond zal de Leidse gemeenteraad naar alle verwachting instemmen met het inleidend verzoek voor een referendum. Maar hoe gaat het er daarna uitzien?

Door: Toine van Sandijk.

Er is al veel discussie over het project en dat zal alleen maar meer worden de komende tijd. LEAD is een plan om drie woontorens in Leiden te bouwen die tussen de 65 en 115 meter hoog zullen worden. In de woontorens moeten 560 koop- en huurwoningen komen. Buurtbewoners zijn bang voor parkeeroverlast en bovendien vinden ze de hoge torens niet bij de Leidse binnenstad horen. Deze Leidenaren zijn niet tegen hoogbouw, maar volgens hen is 30 meter hoog genoeg. De voorstanders van LEAD, waaronder de Leidse coalitiepartijen, zeggen dat het een goede oplossing is voor het woningtekort in Leiden.

Enquête
Het begon allemaal met een zelf opgezette enquête van buurtbewoners. Het doel was om te kijken hoeveel mensen er tegen het LEAD-project zouden zijn. Uit die enquête bleek 66% het plan niet te steunen. Hierop is door buurtbewoners een handtekeningenactie opgezet om een referendum over de bouw af te dwingen. Voor deze fase, het inleidend referendumverzoek, waren 750 handtekeningen nodig. Die zijn dus gehaald, zoals de burgemeester liet weten in een brief van 7 maart aan de gemeenteraad. Hierdoor is het besluit referendabel.

Dat betekent dat de volgende fase is aangebroken (de raad heeft namelijk al toegezegd vanavond allemaal voor het inleidend referendumverzoek te gaan stemmen). Het is de fase tot een definitief verzoek voor een referendum. Dat houdt in dat er 5.000 handtekeningen verzameld moeten worden in een tijdsbestek van zes weken.

Referendumkamer
Eerst vindt er een vergadering plaats onder leiding van de referendumkamer. Dit orgaan is onafhankelijk, adviseert de gemeenteraad en heeft onder andere als taak om het referendum in goede banen te leiden. Zo adviseert het over de toelaatbaarheid van het referendum en zorgt het voor de juiste vraagstelling op het stembiljet.

In die vergadering van 25 maart worden de initiatiefnemers van het referendumverzoek, de raadsleden en het college uitgenodigd om hun input te geven over wat de vraagstelling precies moet zijn. ‘De vraag moet over het gehele voorstel gaan en niet bijvoorbeeld alleen over de hoogte van de torens’, zegt een woordvoerder van de gemeente Leiden.

Vervolgens komt de referendumkamer met een advies voor de raad wat de vraagstelling zou moeten zijn. Tegelijkertijd gaat het college al wat voorbereidingen treffen, zoals vijf locaties onderzoeken waar mensen een handtekening kunnen zetten. Beide zaken over de vraagstelling en de locaties komen in de vergadering van 4 april op tafel. Dan beslist de raad daarover. Als de raad beide zaken goedkeurt, zal de datum bekend worden wanneer de periode van zes weken start.

In die periode zijn minstens 5.000 geldige handtekeningen nodig voor een definitief referendumverzoek. Naast de vijf locaties kan er ook op internet via DigiD gestemd worden. Na die zes weken worden de handtekeningen geteld en gecontroleerd. Als het benodigde aantal handtekeningen gehaald wordt en de raad accepteert in de eerstvolgende vergadering de uitslag, dan zal er definitief een referendum komen. Dan zullen de stempassen gemaakt gaan worden en de stembureauleden geregeld gaan worden.

‘Niet tegelijk met Europese verkiezingen’
Het is in ieder al zeker dat het eventuele referendum niet tegelijk zal gaan plaatsvinden met de Europese verkiezingen op 23 mei. ‘Door de stappen, zoals het tijdsbestek van zes weken om 5.000 handtekeningen te verzamelen en het controleren van de handtekeningen, is het niet mogelijk om het tegelijk te houden met de Europese verkiezingen’, zo laat de woordvoerder weten.

Er zijn dus geen twee verkiezingen tegelijk. En dat heeft ook invloed op de kosten voor het referendum. Zo laat de gemeente weten dat ‘er meer geld nodig is dan bij een reguliere verkiezing’. Maar wat maakt het referendum duurder? De gemeente zegt hierover dat ‘het bedrag voor het referendum een schatting is en het organiseren van het referendum niet in de reguliere werkzaamheden zit. Daarom is er extra capaciteit nodig, die moet worden ingehuurd. Daarnaast zijn er voor het referendum extra werkzaamheden nodig, zoals het controleren van de handtekeningen. Bij het referendum zijn er bovendien zo’n 10.000 extra kiesgerechtigden dan bij de verkiezingen voor de waterschappen en de Provinciale Staten volgende week. Dat betekent dus ook meer druk- en verzendwerk, zoals van stempassen en stembiljetten’, aldus de gemeente. 

Dertig procent
Als het definitief referendumverzoek het haalt en de 5.000 handtekeningen zijn verzameld, is er nog een mogelijkheid om het referendum als ongeldig te verklaren. Dat gebeurt als de opkomst onder de dertig procent is van het totaal aantal kiesgerechtigden. Daarnaast hoeft de raad de referendumuitslag niet te accepteren, omdat het referendum een adviserend referendum is. Maar vermoedelijk zal de uitslag wel zwaar gaan meewegen in het besluit van de raad.

Lees ook: Leidse MilieuRaad (LMR) werpt zich nu ook in de strijd 

Altijd op de hoogte
Volg het nieuws uit de Leidse regio via onze app, gratis te downloaden via Google Play en de App Store
Het nieuws elke dag om 19.00 uur in je mailbox? Schrijf je in voor de nieuwsbrief.
Luister ook naar Unity.NU.

Artikel delen


Blijf op de hoogte met onze nieuwsbrief