Leiden

De opkomst van het speciaal bier in Leiden

De opkomst van het speciaal bier in Leiden

8 april 2016

Door: Martijn Kousen

Leiden - Nederland gaat massaal aan het speciaal bier. Niet alleen drinken Nederlanders het steeds meer, ook worden er steeds meer microbrouwerijen uit de grond gestampt, een tekort aan hop tot gevolg. Leiden is een studentenstad en het pils vloeit dan ook rijkelijk, maar is het speciaal bier ook zo populair?

Leiden herbergt al honderden jaren studenten en bier is onlosmakelijk verbonden met het studentenleven. Dat maakt Leiden een bierstad, een pilsstad. Maar aan de andere kant is Leiden een bierstad in ontwikkeling, meent Lambert Vos van het Stadsbrouwhuis. Hij ziet dit aan de bierfestivals die worden georganiseerd, maar ook aan de al bestaande biercafés.

Lambert Vos en Rogier Lustige kwamen in het Italiaanse Florence op het idee om in plaats van wijn en eten iets met bier en eten te doen. Zo kwamen ze na passen en meten met de Gemeente bij het pand op de Aalmarkt. In het Stadsbrouwhuis worden de bieren gebrouwen waar je bij staat. Midden in het restaurant staan grote tanks en een brouwhuis: “We willen mensen het ambachtelijke idee achter bier geven. Mooi eten voor een betaalbare prijs in combinatie met een biertje of een wijntje, ook geen probleem.” Gasten zien hoe het bier wordt gebrouwen en krijgen het proces beter in de gaten.

Dat Leiden nog niet echt een bierstad is, is ook te merken aan het aantal brouwerijen. Eén van de weinige bierbrouwerijen is Brouwerij Pronck. Drie en een half jaar geleden dachten vier vrienden: laten we eens bier gaan brouwen. In het begin was het pure hobby, zegt Benjamin Wegman: “In het begin vind je dat vooral zelf lekker. Maar we hebben die hobby redelijk serieus opgepikt en na een jaar of anderhalfwerd het echt al beter. Na drie jaar vroegen mensen waar ze het bier konden kopen. Toen begon het te kriebelen en dachten we hoe gaaf zou het zijn om een Leidse Bierbrouwerij op te zetten.” Zo gezegd, zo gedaan, want eind 2014 werd Brouwerij Pronck opgericht en in februari 2015 werden de eerste biertjes gebrouwen in een anti-kraakpand aan de Rijnsburgerweg. Nu zit de Brouwerij in een oud schoolpand aan de Ter Haarkade. Met Leids kraanwater worden verschillende speciaal bieren gecreëerd. De populariteit van Pronck is enorm: De lentebock was al uitverkocht voordat ze ‘m hadden gebrouwen.

Speciaal bier

Speciaal bier lijkt in de afgelopen jaren een vlucht te hebben genomen. Waar komt die interesse vandaan en is die interesse ook in Leiden present? Wegman meent wel dat niet alle bieren zo speciaal zijn, want eigenlijk is al het bier, anders dan pils, speciaal. In andere landen kennen ze het begrip speciaal bier niet eens. “Je moet het wat breder trekken. Het is volgens mij niet alleen speciaal bier wat populair wordt, maar over de hele linie breed merk je dat mensen willen weten hoe dingen worden gemaakt, waar het vandaan komt en wat er nog meer te krijgen is”, zegt Wegman. Rogier Lustige van het Stadsbrouwhuis meent dat speciaal bier altijd wel heeft geleefd, maar dat het nu meer aandacht krijgt: “de consument wil meer mogelijkheden hebben.” De kwaliteit van ‘craft beer’ gaat hard vooruit”.

Lokaal is ook populair. Wegman denk dat consumenten zich meer kunnen identificeren met lokale producten: “Je bent dicht bij de bron en mensen vinden het leuk om de brouwer vragen te stellen”. Stel een vraag via twitter en Pronck geeft binnen een uur antwoord op je bier-gerelateerde vraag. Want speciaal bier is complexer en brengt vragen met zich mee. Dat maakt ook dat bier minder ordinair wordt. Het is niet meer gewoon. “Net als veel mensen horen, maar weinig mensen luisteren. Heel veel mensen drinken, maar weinig mensen proeven.” Als er meer aandacht voor het product komt, wordt de groep proevers groter.

De keerzijde

Toch heeft de populariteit van speciaal bier drinken én brouwen een keerzijde: de hop raakt op. Lustige en Wegman menen beiden dat het geen probleem hoeft te zijn en dat het de creativiteit van de brouwers stimuleert. Maar prettig is het zeker niet. Brouwerij Pronck is zich zelfs al een jaar bewust van het tekort aan hop en heeft bij bepaalde hoppen zelfs te horen gekregen dat deze tot 2020 uitverkocht zijn. Contracten worden jaren van de voren afgesloten om maar zeker te zijn van een bepaalde hop. De brouwerij is nu al bezig voor 2017 en 2018. “Je merkt dat de vraag groeit, maar het aanbod kan het simpelweg niet bijbenen. Het duurt ongeveer 5 jaar op het moment dat je hop aanplant voordat die hoppen genoeg bellen en de goede kwaliteit leveren.” Tevens zit er ook nog heel veel verschil in hop. Net als wijn heeft dat alles te maken met onder andere zonuren en grond.

De IPA van Pronck moet nu worden aangepast, maar Wegman vindt het leerzaam en wil de IPA nu alleen maar lekkerder en beter maken. Juist die IPA is één van de populairste biertjes van Brouwerij Pronck en ook in de Nederland zie je de Indian Pale Ale steeds vaker op de bierkaart verschijnen.

De toekomst

Met de hopproblemen komt het goed, menen beide bierproducenten. Leiden wordt steeds meer een bierstad. Binnenkort opent Stadsbrouwhuis zijn deuren en kan iedereen genieten van ambachtelijke biertjes. Brouwerij Pronck zit ook zeker niet stil de komende tijd: “We zijn bezig met een productievergroting. Wij gaan de vergroting op redelijk korte termijn doorvoeren en dan gaan we hopelijk [van achtduizend] naar twintig à vijfentwintigduizend flesjes.” Die vergroting is nodig omdat de vraag vanaf het begin al hoger is dan het aanbod. Bij die vergroting hoort ook een nieuwe locatie, maar daar kan Benjamin Wegman nog niks over kwijt. Toch wil Pronck exclusief blijven en zeker niet op elke hoek van de straat gaan verkopen: “Wij vinden het belangrijk dat de zaak die Pronck verkoopt wel past bij wat wij doen.”

Artikel delen

Blijf op de hoogte met onze nieuwsbrief